Bài thuốc “Tang cúc ẩm” chữa ho khi mới cảm nhiễm

28/01/2022

Một trong những bài thuốc Đông y trị triệu chứng ho khi mới cảm nhiễm hiệu quả là bài thuốc ‘Tang cúc ẩm’. Đây là bài thuốc tân lương giải biểu loại nhẹ, dùng để chữa mới bị cảm phong ôn.

  • Bài thuốc Tang cúc ẩm (ôn bệnh điều biện), gồm có: Hạnh nhân 6 gam, liên kiều 4,5 gam, bạc hà 2,4 gam, tang diệp 7,5 gam, cúc hoa 3 gam, cát cánh 6 gam, cam thảo 2,4 gam, vỹ căn (rễ lau sậy) 6 gam.
  • Cách dùng: Mỗi ngày uống một thang, cho 2 bát nước sắc lấy 1 bát chia làm 2 lần uống trong ngày.
  • Công hiệu: Sơ phong thanh nhiệt, thông phế khí, chỉ khái (chữa ho).
  • Chủ trị: Mới bị cảm nhiễm phong ôn, ho, mình nóng nhẹ, hơi khát nước, rêu lưỡi trắng, mạch phù sác.

Vị thuốc cúc hoa

Trong bài thuốc Tang cúc ẩm có tang diệp (lá dâu), cúc hoa cam lương khinh thanh, sơ tán phong nhiệt ở thượng tiêu. Hơn nữa tang diệp đi vào đường lạc ở phế, thanh phế nhiệt chữa ho, cùng làm chủ dược.

Cúc hoa vị ngọt, hay bổ hai tạng kim thủy (can thận). Cho nên cũng dùng để bổ bất túc. Chứng ho do phong ôn tuy chỉ là bệnh nhẹ nhưng lại thường gặp. Có người sai lầm dùng thuốc tân ôn nặng tay, làm tiêu hao tân dịch ở phế, dẫn đến ho lâu thành hư lao.

Bạc hà tân lương giải biểu, giúp tang diệp, cúc hoa sơ phong tán nhiệt, giải tà khí theo đường bì mao ra ngoài.

Hạnh nhân, cát cánh tuyên thông phế, chỉ khái, đều là thuốc phụ trợ. Liên kiều khổ hàn, thanh nhiệt giải độc, tân lương giải biểu.

Lô (vỹ) căn cam hàn, thanh nhiệt sinh tân dịch, lại tuyên tán được phong nhiệt, làm tá dược.

Cam thảo trừ đàm, chữa ho, điều hòa chư dược, làm sứ, đi với cát cánh thì cũng có tác dụng trừ đàm, thông lợi yết hầu.

Các vị thuốc trong bài phối ngũ với nhau, khiến tà phong nhiệt ở thượng tiêu được sơ tán, phế khí được tuyên thông, biểu tà được giải và ho cũng hết, mà lại có sở trường về chữa ho. Bài thuốc gia giảm dùng để chữa ho do cảm mạo hoặc ngoại cảm lưu hành, ban đầu thuộc về phong nhiệt, chứng ở biểu, có hiệu quả tốt.